Hiển thị các bài đăng có nhãn Review. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Review. Hiển thị tất cả bài đăng

2015/09/16

"Về cô gái này" - Về một nỗi cô đơn



Bạn có biết điều giống nhau nhất giữa một người 121 kg và một người 36 kg? Đó là cảm giác bất lực vì không thể tự kiểm soát được cơ thể mình. Nếu bạn là phụ nữ, cảm giác đó thật bế tắc và chán nản. Nếu bạn là một phụ nữ nhạy cảm như Z, điều đó trở thành nỗi cô đơn đến tuyệt vọng. Khi bạn quá béo, mọi thứ trở nên khó khăn. Những điều ai cũng có thể hình dung ra là quần áo chật chội, đi lại nặng nề, ánh mắt gièm pha kỳ thị của người xung quanh… Nguyễn Ngọc Thuần đã tàn nhẫn hơn tất thảy, khi mở toang sự xấu hổ và đơn độc của Z. Cô béo đến nỗi không thể nhìn thấy bước chân của mình trên cầu thang. Cô bước xuống bằng suy đoán về khoảng cách và có thể ngã vì điều đó. Khi vấp ngã cô gần như không thể đứng dậy. Cô béo đến nỗi không thể nhìn thấy âm hộ, không thể tự tay chạm đến thứ tuyệt vời nhất của mình để làm vệ sinh mà phải thiết kế ra một cỗ máy làm việc đó. 

Đó là những bất tiện của đời sống mà nếu ở một xã hội khác có thể được giải quyết bằng sự chia sẻ thẳng thắn với người sống cùng hoặc các trung tâm tư vấn tâm lý. Ở nơi Z đang sống thì không, cô chìm sâu dưới đáy của sự mặc cảm, của cảm giác bị ruồng bỏ khinh khi từ chính những người phụ nữ. Cô sống trong thế giới riêng mình, đối mặt với cái chết bất ngờ trong đêm bởi triệu chứng ngừng thở trong giấc ngủ. 

Nhưng chứng béo phì có thực sự là điều khiến Z ngạt thở với cuộc sống này? Đó có phải lý do khiến cô không thể hạnh phúc? Là lý do khiến J, người chồng gắn bó với cô từ năm 18 tuổi rời bỏ cô không một lời từ biệt? Là lý do khiến cô không thể làm mẹ một cách trọn vẹn? Có lẽ là không. Chính nỗi cô đơn bẩm sinh là nguyên nhân khiến cô không thể tin rằng tình yêu của J khiến anh chấp nhận cơ thể cô. “Những kẻ cô đơn không bao giờ có thể tiêu hoá nổi tình yêu”, là một mệnh đề nhức nhối mà tác giả đã gieo vào người đọc. Và Z, khi nhận ra mệnh đề này, cô đã chính thức từ bỏ việc tìm kiếm hạnh phúc trong thế giới thực. Đó là khi cô từ chối Sumo, một người béo phì hài hước mà cô đã theo dõi từ lâu trên Facebook và cả ngoài đời thực. Cô từ chối một người dễ mến và yêu quý cô, ngay trong chuyến đi cô đã sắp xếp để được ở gần anh. 

“Tôi đã quá cô đơn đến mức nghĩ rằng, mình không cần phải lựa chọn. Tôi đã lẽo đẽo bên Sumo, tìm hiểu những gì liên quan đến anh, tôi ướm vào đó, tôi ngỡ rằng mình đang túng thiếu. Nhưng kỳ thực, tôi giống như một người đi dạo cuối tuần, với ước muốn cần phải đem một thứ gì đó về nhà hơn là sự thật vốn có của nó”. 

Z giảm cân không phanh xuống đến con số báo động. Và cô tiếp tục mất khả năng tự làm chủ hành động của mình. Khác chăng, lần này Z đã từ bỏ việc chịu đựng cơ thể mình. Cô chấm dứt những lời thì thầm của trái tim mình. Cô cống hiến cơ thể cho khoa học và giữ lại một cuốn nhật ký cho đứa con nuôi. Tất nhiên, Về cô gái này không chỉ ngập tràn nỗi cô đơn u ám như vậy. 

Tác giả đã rất khéo léo đan xen các nhân vật thú vị để mang đến cảm giác nhẹ nhàng cho độc giả: nhân viên giao hàng yêu ca sỹ M, giám đốc sáng tạo K, bà bán cà-phê cuối xóm và thằng bé giao nước uống tại nhà... Họ là những mảnh ghép cân bằng lại sự cô đơn của nhân vật chính. Đó là những sự tử tế luôn tồn tại xung quanh mỗi chúng ta, là minh chứng rằng mỗi con người đều có quyền lựa chọn sống đơn độc hoặc trở thành một phần của thế giới. Đôi khi chúng ta phải chấp nhận từ bỏ sự nhạy cảm của chính mình để sống sót trong thế giới có quá nhiều khắc nghiệt và nỗi buồn này. Phần kết của câu chuyện mở ra những góc nhìn nhẹ nhàng hơn về cuộc đời của Z. Người đọc sẽ thở phào vì mọi thứ có lẽ không đến mức bi kịch đến như thế. Người ta có thể giải quyết nỗi cô đơn của Z theo các cách khác nhau như rời khỏi thành phố này đến một thành phố khác, lao vào những mối quan hệ mới mà không suy nghĩ về sự gắn kết tương lai... Hoặc đó cũng chỉ là một động thái xoa dịu đầy hòa hoãn của Nguyễn Ngọc Thuần mà thôi.

9/2015

2010/08/07

Giấc mơ tan rã

Photobucket
1. Trước giờ tôi không thích đàn ông viết tản mạn nhiều, có gì đó hơi vụn vặt. Tôi càng không thích những người quá tự tin ở bản thân mình trong cách thể hiện câu chữ cũng như chứng tỏ sự thông minh khi thâu tóm tâm lý người đọc bằng sự dồn ép của ngữ nghĩa. Là không thích, thế thôi!

"Thời tiết đô thị" được thể hiện bởi một giọng văn tỉnh của một cái đầu lạnh và thâm trầm. Nắm bắt được tâm lý người đọc, tác giả rất khéo léo trong việc thể hiện tư duy logic và cảm tính vừa phải trong những trang viết. Cuốn sách được biên tập tốt với năm phần Life (Sống) - Stories (Truyện) - Review (Điểm phim, sách, nhạc) - Artists (Văn nghệ sỹ) - Think Different (Nghĩ khác) bao quát khá nhiều vấn đề trong những năm gần đây. Có lẽ đây là ưu điểm của cuốn sách tổng hợp, nhất là khi nó xuất phát từ một blogger lang thang giang hồ mạng lâu năm. Người đọc khó tính đến đâu cũng sẽ tìm được một entry phù hợp với lĩnh vực mình quan tâm. Chưa hẳn đã thích, nhưng ít ra có thể đọc trong những lúc rảnh rỗi, và bàn tán trong lúc trà dư tửu hậu với bạn bè.

Những thay đổi đương nhiên của con người và xã hội trong "Thời tiết đô thị" ta có thể chứng kiến hàng ngày ở bất cứ đâu. Nhiều đến mức người ta quên cả cảm giác nên buồn cho cái thời thế ấy, nên tiếc cho con người và cái cảm giác xưa cũ ấy. Và "khi người ta thôi trẻ", người ta càng biết cách "hóa vàng" cảm xúc bằng chiếc áo ngôn từ khách quan. Lẩn khuất đâu đó trong những trang viết là niềm tin mất mát, sự chua xót và một nỗi buồn trong trẻo. Giống như tác giả vừa tan rã một giấc mơ dài thăm thẳm...
...
Tối nay tôi xem một buổi diễn tại quán cafe quen. Xen giữa những bài hát là một minishow standup comedy của một nhân vật dạo này đang nổi. Bỏ qua ý kiến chủ quan của tôi, thì feedback của độc giả sau khi nghe + xem vở hài kịch tự biên tự diễn của đồng chí này đã khiến cho bạn tôi - tức là chủ quán đau đầu trong việc có tiếp tục mời đồng chí này ở lại diễn nữa hay không. Người chê và khen ngang nhau, mà bên nào cũng kịch liệt lý luận. Bên khen thì kêu là mới lạ, mà phản ánh đúng đắn với những gì nghe, thấy hàng ngày. Bên chê thì bảo "vừa tục vừa tởm", những chuyện trong wc hay giường chiếu cũng đem ra talk ở trong khung cảnh lãng mạn dìu dặt nữa chứ, có là comedy chăng nữa thì cũng phản cảm. Điều thú vị là những người ủng hộ Mr.D trong buổi tối hôm nay phần lớn là chị em phụ nữ. Tự nhiên thấy có vài điểm tương đồng với cuốn sách này. Nửa đêm tặc lưỡi nghĩ có khi nào để độc giả hay những nhà phê bình bớt đau đầu mà đã loại bớt sự dữ dội đi chăng? Dẫu sao gái hâm mộ đã (vẫn) hòm hòm rồi, cần chi nữa những dư luận trái chiều?

Photobucket

2. Sau G, đã xuất hiện một người gọi tôi là màu xanh. Có đôi chút ngạc nhiên về ý nghĩa của màu sắc ấy. Cố nhiên là tôi thích. Nhưng lý do tôi thích hẳn khác với nguồn gốc của cái "màu xanh" ấy.

Là bởi, với tôi, chung sống vốn không có màu xanh lá cây, cảm quan về thế giới càng chẳng mấy khi biếc xanh như bầu trời hay mặt biển rộng.

Là bởi, tôi từng nói, màu xanh vốn là thứ màu tuyệt vọng nhất.

3.
Tóc em đã dài hơn mùa thu,
mắt em đã lạnh hơn mùa đông,
đôi môi cằn cỗi như mùa hạ,
chỉ có trái tim em là ướt át như mưa xuân

Cảm thức về cuộc sống một mình tự do yên ả thật khiến người ta ham muốn đến phát điên.
Những điều còn lại, chỉ giản đơn như mùa xuân hụt, khi mở cửa bước ra ngoài phố thị, chúng sẽ biến mất.

Có thật không?

2009/09/15

Vu khống - Linda Lê

http://islakokotero.blogsome.com/images/le.jpg

http://terresdefemmes.blogs.com/photos/portraits_dauteures/linda_l.jpg

"Viết, là tự lưu đày bản thân" - câu đề tựa gây tò mò này nằm cạnh chân dung nữ tác giả có gương mặt góc cạnh và đôi mắt thuần Việt biết nói đến hút hồn, có thể nói "Vu khống" đã cuốn hút người đọc ngay từ trang bìa.

Cuốn sách này gợi nhớ sâu sắc tới truyện ngắn "Phòng số 6" của Tsekhov. Những căn phòng - chiều không gian khác, chứa đựng những suy nghĩ lạ lẫm đối với phần đông sinh linh tồn tại xung quanh. Suy nghĩ của những kẻ điên. Những căn phòng chỉ có hai màu trắng và xám - màu của đời tàn. Người điên có ưu điểm là cô độc, vô gia đình, không có ký ức và không có cả tương lai. Khi cộng đồng xung quanh hèn nhát, người ta từ bỏ tất cả mọi thứ, chấp nhận một xã hội đồng nhất, bằng phẳng, không màu sắc, chỉ vì người ta sợ bị đau...thì một kẻ sống bằng tất cả tế bào cảm xúc trong cơ thể sẽ hóa điên?

"Tôi đã bỏ mười năm để điên, nó đã bỏ mười năm để viết."

Có sự liên hệ nào giữ những người điên và những kẻ oằn mình với ngôn từ mỗi ngày, dằn vặt bởi câu chữ mỗi đêm? Viết - là tự lưu đày bản thân? Thế nhưng không viết cô sẽ làm gì? Làm gì?

Viết đối với Linda Lê có phải là sự lưu đày bản thân không thì chỉ mình cô biết. Song chắc chắn với cô, viết là một sự sẻ chia những suy nghĩ bí mật nhất - "Cho bí mật phòng 406". Bí mật luôn là liều thuốc kích thích ham muốn của độc giả. Với ngôn từ sắc như một mũi khoan sâu, Linda Lê đưa người đọc từng bước chạm chân vào thế giới của những người điên. Nhân vật chính - một gã da vàng có biệt danh "Chà Chệt" luôn cố thủ trong căn phòng bí mật của mình cho đến một ngày gã nhận được một bức thư đóng dấu quá khứ của cô cháu gái nhà văn - mà gã quả quyết rằng đấy mới là một kẻ điên. Từ đây bắt đầu những cơn mộng mị trắng xoá, chuỗi huyễn tưởng day dứt về quá khứ mặc cảm, và không ngừng tranh đấu quyết liệt để tìm ý nghĩ giá trị tồn tại của riêng mình, tìm cách diễn giải quá khứ theo cách của chính mình.

http://srv0110-06.oak1.imeem.com/g/p/0bc47d7af156943bc31523c8a3ad76b3_web.jpg



Đây là cuốn tiểu thuyết không dễ đọc, bởi ngôn từ có khi trống rỗng có những nhảy múa hỗn loạn, và không ngừng thách thức khả năng tự biện của người đọc. Song không phải vô lý mà Linda Lê trở thành một trong những nhà văn xuất sắc nhất trên văn đàn Pháp đương đại, tác phẩm này là một minh chứng cho điều đó. "Vu khống" không đơn thuần là câu chuyện về những người điên, bởi ai điên ai tỉnh nào ai biết? Có bao nhiêu phòng 406 ở giữa những con đường khát cháy, những ban công xám ngắt ngoài kia?

Tôi đặc biệt thích cách đối thoại trong suy nghĩ của nhân vật trong cuốn sách này. Đầy thách thức và không kém phần ám ảnh. Những mẩu chuyện kể, những mảng ký ức chạy rần rật, và cả những màn tự thoại đóng mở...tất cả gợi lên một điều gì đó rất bức bách, cảm giác muốn đốt cháy lên, cháy lên...nhưng rồi lại không làm gì cả. Không có ngọn lửa nào! Because I'm stranger here myself?

I'm stranger here myself!
I'm stranger here myself!
I'm stranger here myself!

"Tôi không hiểu nổi con bé có mục đích gì. Điều gì thúc đẩy nó cứ tích lũy những hành động lập dị, bẻ cong số mạng, chỉ ham các tì tật? Nó sống bằng những chối bỏ, nuôi mình bằng những phản bội. Đã kiêu hãnh là dân Chà Chệt viết văn bằng một ngôn ngữ không phải của mình, nó lại muốn thêm được hồ nghi con hoang, được bán tín bán nghi con lai. Nó muốn được thử thách thần kinh nó. Chính tấm gương tôi thất bại cho nó đủ can đảm đi thám hiểm biên giới của sự lành mạnh tâm thần. Chính hồi ức tôi sụp đổ mười lăm năm trước khiến nó thả mình đắm chìm để dễ vọt lên trở lại. Tôi đã chuẩn bị con đường. Tôi là dược thảo trị độc của nó. Phương thuốc nhiệm màu ngừa điên dại của nó.

Con bé tự thuở nào vẫn chơi cái trò chỉ nhìn hình bóng chứ không bao giờ nhìn chính sự vật. Nếu cứ tiếp tục cái trò ấy quá lâu, thần kinh nó sẽ lâm nguy, và buổi tối lên giường nó sẽ xoa nắn thái dương, tưởng như đầu mình chỉ còn là một cục thịt lởm chởm những đinh.

Họ đã thắng được tôi, có lẽ họ sẽ không thắng được nó. Nó lý luận y hệt tôi: nếu đó là kiếp con hoang, thì sẽ không phải là điên; có tôi giúp, nó sẽ thoát khỏi phải điên. Nó đã tự vệ trước nguy cơ điên bằng cách phân thân. Nó đã muốn thành xa lạ với gia đình, rồi với đất nước với tiếng mẹ đẻ, và sau cùng với chình mình.

Nó nới với tôi nó mất lòng tin từ rất sớm, bản năng nó ngờ vực cuộcđời, một thời gian dài những tiếp xúc với thế giới bên ngoài khiến nó ngột ngạt tê liệt, trong nhiều năm nó đã sống như cụ tổ, xích chân trong chuồng. Đương nhiên nó phải tự xiềng xích mới mong giữ mình vẹn toàn. Nó sợ cuộc đời, bởi mẹ nó là hiện thân của cuộc đời, cuộc đời dưới dạng ghê tởm nhất. Cuộc đời ích kỷ, cay độc, cuộc đời với hết mọi thô bỉ, cuộc đời tà dâm, cuộc đời chỉ vị đồng tiền, cuộc đời thú vật, cuộc đời tùng phục trước kẻ mạnh, cuộc đời bạo tàn với kẻ yếu. Con bé tự bao giờ vẫn ghê tởm cuộc đời - nó tưởng tượng hễ sống là sống như mẹ nó. Nó đã tự xiềng xích mình, tự quản thúc mình. Nó tin nó lâm nguy. Một bên là cuộc đời, cuộc đời nó chỉ hình dung được như hai hàm thép, như cặp đùi mở rộng ham hố thịt da rắn cứng. Bên kia là điên dại. Hoặc là cuộc đời ghê tởm nhớp nháp, hoặc là một cuộc đời khác, một cuộc đời tự do, một cuộc đời như nó khát khao chứ không phải như thói thường - và như thế, đến điên dại chỉ còn một bước.

Nó có thể lựa chọn theo gương mẹ nó hoặc theo gương tôi. Hoặc sống như loài vật, như con bọ chúa tiến bước, giương cặp râu độc ra trước, hủy diệt muôn loài vì sự sống còn của mình. Hoặc vượt lên, và chìm vào điên dại..."

(Trích chương XXIII "Vu khống" )

Lâm An

A Confession - Lev Tolstoy


http://rgr-static1.tangentlabs.co.uk/media/9780486438511/confession.jpg

"Cái tin T mất tích chưa bao giờ khiến tôi phát điên phát cuồng như bất kỳ ông chồng nào trong hoàn cảnh ấy. Lý do đơn giản là tôi không ngạc nhiên về chuyện cô ấy bỏ đi. Tôi có cảm giác ngay từ khi nghe tiếng cảnh sát ở điện thoại, tôi đã hiểu người ta gọi đến chỉ để thông báo chuyện đó. Tự thâm tâm tôi chấp nhận và có phần ghen tỵ với hành động ấy của T. Đó dường như là cách duy nhất để thoát khỏi cuộc sống nhàm chán. Và chỉ người còn đôi chút dũng cảm mới hành động như thế. ...

T không quay về Sài Gòn, và cũng như bà cụ mười năm trước đó, cô ấy chọn một nơi rất xa, thuê một căn phòng nhỏ, điện thoại không lắp, tài khoản không mở, bạn bè không kết. Mai danh ẩn tích để được mãi mãi nằm trong danh sách mất tích của sở Nội vụ thành phố."

(Trích T mất tích - Thuận)

Xin mượn một đoạn trích nhỏ của Thuận để nói đôi chút về Lev Tolstoy - nhà đại văn hào đã quá nổi tiếng, tôi chỉ muốn nói tới một điểm chung của Lev và nhân vật T kia, đó là cả hai đều quyết định bỏ lại tất cả và mất tích. Những năm cuối đời, Lev Tolstoy đã rời bỏ cuộc sống của một đại Bá Tước giàu có đầy danh vọng, để chuyển ra ở một mình trong một thái ấp nhỏ ở nông thôn và sống như một người hành hương nghèo khổ nhất. Trong bức thư dài viết cho vợ khước từ sự trở về, ông nói "...sự trở về của tôi bây giờ hoàn toàn không thể được nữa...Cuộc sống không phải là trò đùa, chúng ta không có quyền tự ý vứt bỏ nó đi và đo nó theo chiều dài thời gian cũng không hợp lý. Có thể là những tháng cuối cùng trong đời chúng ta lại quan trọng hơn tất cả những năm đã qua và phải sống những tháng cuối cùng đó cho tốt đẹp...". Ở một nhà ga xép miền Trung Nga, vào một đêm lạnh giá tháng 11 ông đã thực hiện cuộc đào thoát cuối cùng trong công cuộc tìm kiếm câu trả lời cho những câu hỏi dằn vặt giày vò ông suốt những năm cuối của cuộc đời.

Chắc gì những câu trả lời đã dễ chịu hơn những câu hỏi? Điều này chỉ mình Lev Tolstoy biết. Sự dằn vặt trong quá trình đi tìm chuỗi những câu trả lời cho cuộc đời của mình được ông biểu đạt đầy cay đắng và chân thực trong "Tự thú". Tấn bi kịch của một tâm hồn mạnh mẽ và thâm thúy, đầy sáng tạo và chán chường, vừa phấn đấu tiến tới sự tự hoàn thiện (self - perfection) vừa ngập tràn sự nghi ngại hoang mang...

Ngay phần mở đầu, ta có thể được sự xung đột mạnh mẽ giữa Đức tin và Lý trí trong con người ông. Tiếp sau "Một tranh luận về đức tin tại Kremli" và "Những người đàm thoại" (The Interculor) - mà ông đưa ra những thảo luận về đức tin giữa những kẻ có đức tin và những kẻ vô thần, tới "Tự thú" ông đã tiến một bước dài hơn hẳn. Ấy là phủ định hoàn toàn Đức Tin, bằng những từ ngữ đanh thép, những mẩu chuyện giản dị nhưng chắc nịch đã gạt bỏ hoàn toàn những giáo lý Chính thống được truyền dạy từ thời ấu thơ và khẳng định cái nơi chốn mà ông vốn nghĩ là chứa đựng Đức tin ấy thực ra đã trống rống từ lâu và những cử chỉ hành lễ hoàn toàn là vô nghĩa. Chính sự xung đột mạnh mẽ giữa Đức tin và Lý trí trong con sư tử của văn học Nga đã khiến ông bị giáo hội Nga khai trừ và coi như "một kẻ tà đạo, xấc xược và nổi loạn chống lại Đức chúa trời" (ngày 22 tháng 2 năm 1901). Và cho đến cuối đời hành động rời bỏ tổ ấm quý tộc của ông cũng được coi như một hành vi nổi loạn, cảnh sát đã bám sát ông, báo chí xôn xao, chính quyền luôn sẵn sàng đối phó và Nga hoàng đã cử Tòa thánh giáo chủ Parpheni tới gặp ông yêu cầu ông hòa giải với Chính giáo nhưng thất bại. Câu hỏi về Đức Tin, về mối quan hệ giữa con người với đấng vô hạn, ý nghĩa cuộc sống của chính mình không ngừng ám ảnh Lev Tolstoy và tiếp tục thể hiện sự giằng co ở đoạn cuối tác phẩm. Rốt cuộc, ngọn lửa thực sự của Đức Tin nằm ở đâu? Ở Thượng Đế vô hạn hay ở trong chính mỗi con người? Lev Tolstoy khao khát đi tìm một cuộc sống có Đức Tin, một Đức Tin thuần khiết, vô vị lợi, một Đức Tin tự mình tìm thấy cho mình, để mình có thể tự trả lời phần nào những câu hỏi mà mình cần thiết phải đặt ra cho chính mình. Và ông đã tìm cho tới tận giây phút cuối cùng của cuộc đời...


Lời thú tội thứ nhất: tôi chưa bao giờ có niềm tin vào tôn giáo một cách nghiêm túc
Lời thú tội thứ hai: tôi đã sống như một người điên suốt những năm tháng tuổi trẻ.

"Bây giờ thì tôi thấy rõ rằng không có sự khác biệt nào giữa chúng tôi và những người (điên) đang sống trong một nhà thương điên; vào thời ấy, tôi chỉ mơ hồ thoáng thấy điều này, và, giống như tất cả mọi người điên, tôi nghĩ rằng trừ tôi ra, tất cả những người khác đều điên cả."


Lev Tolstoy gọi những năm tháng sống khát khao cống hiến cho đam mê quyền lực, danh vọng, sự giàu có, tính kiêu ngạo, sự dâm đãng và thậm chí là cả khoảng thời gian bên gia đình...,là những năm tháng điên rồ và dối trá. (Dù trong những năm này ông đã cho ra đời những tác phẩm được coi là kiệt tác như Chiến tranh & hòa bình, Anna Karenina...).

Cho đến khi ông phát hiện ra ông bị "bệnh", và những câu hỏi quay về giằng xé đầu óc ông. Phải chăng tất cả sự giàu sang và danh vọng kia chỉ là những ảo ảnh lừa dối của cuộc đời, và rằng suốt những năm qua ông không thực sự có ước vọng gì?

Lời thú tội thứ ba...
Lời thú tội thứ tư...
Lời thú tội thứ năm...

Xung đột diễn ra liên tiếp, những câu hỏi nhảy múa, những giả định khấp khởi cười nói, các bậc hiền nhân như Socrates, Solomon, Schopenhauer cũng tham chiến. Và kết quả là "thay vì một câu trả lời, tất cả những gì mà người ta có thể đạt tới, là chính các câu hỏi tương tự, được đặt ra trong một hình thức rối rắm phức tạp." Giống như một kẻ bị lạc trong rừng, một lần nữa, Lev Tolstoy cay đằng nhận ra "Tôi đã không thể bị đánh lừa. Mọi sự đều là hư vô, Hạnh phúc thay cho kẻ nào chưa từng được sinh ra; cái chết thì tốt hơn cuộc sống; chúng ta phải loại bỏ sự sống ra khỏi chính mình."

http://d.violet.vn/uploads/resources/267/thumbnails2/tolstoi.jpg.jpg


Bác tước Lev Nikolayevich Tolstoy khi còn trẻ

Bế tắc, mâu thuẫn, hoảng loạn, và rồi đến cuộc truy tầm về cái chết. Tiến tới cận kề cái chết là để hiểu thấu hơn cuộc sống? Bằng những ngôn từ ít cầu kỳ nhất, Lev Tolstoy đẩy suy nghĩ vươn dài và tranh đấu mãnh liệt. Có hoặc không, không bao giờ là thứ màu nhờ nhờ không rõ đục trong. Đầy mâu thuẫn và dữ dội, ấy là Tự thú.

“Bỗng nhiên tôi thấy rằng, có lẽ vẫn còn một cái gì đó mà tôi không biết. Dù nói gì đi nữa, thì sự ngu dốt hành động trong thể cách này – đúng trong thể cách này. Sự ngu dốt luôn nói y hệt những cái mà tôi đang nói. Bất cứ khi nào nó không biết một cái gì đó, thì nó nói rằng bất cứ cái gì nó không biết, cái đó là ngu xuẩn. Thật sự, tựu trung là như vầy: tất cả nhân loại đã sống và tiếp tục sống như thể họ biết cái ý nghĩa của cuộc sống. Bởi vì nếu không biết ý nghĩa của cuộc sống, thì họ đã không thể sống; nhưng tôi đang nói rằng toàn bộ cuộc sống này là vô nghĩa và rằng tôi không thể sống.

Không ai ngăn cản chúng ta phủ nhận cuộc sống, như Schopenhauer đã làm. Vậy thì hãy tự vẫn, và bạn sẽ không phải băn khoăn lo lắng về điều đó. Nếu bạn không thích cuộc sống, hãy tự vẫn, Nếu bạn sống mà không thể hiểu ý nghĩa của cuộc sống, hãy chấm dứt nó; nhưng đừng quay mặt và khởi sự nói và viết về việc như thế nào mà bạn không hiểu cuộc sống. Các bạn có mặt trong một đám người vui vẻ, mà đối với họ, mọi sự đang tiến hành tốt, và tất cả họ biết họ đang làm gì; nếu bạn thấy chán và khó chịu, thì hãy cứ bỏ đi.”

Với Tự thú, Lev Tolstoy đã đưa người đọc vào một thế giới nội tâm đầy giằng xé và đơn côi. Giằng xé để không sa vào chán chường ủy mị khi suy tưởng, để được cứu thoát khỏi việc tự vẫn. Đơn côi đấu tranh với sự hoang mang nghi ngại lớn dần lên mỗi ngày trong chính bản thân mình. Rất chân thành nhưng cũng không kém phần buồn bã đau đớn, Lev Tolstoy một lần nữa khiến độc giả ám ảnh bởi những câu hỏi rất quen thuộc với mỗi con người "Ý nghĩa của đời tôi là gì?"

Lâm An.

On the road - Jack Kerouac


http://sasidhar.org/blog/wp-content/uploads/2009/07/on-the-road.jpg

"Giấc mơ Mỹ" - lần đầu tiên tôi nghe cụm từ này là khi đọc "Gatsby vĩ đại", khi đó cụm từ ấy gợi một ý nghĩa tươi sáng dù đã nhuốm vẻ buồn bã. Còn khi đọc cuốn "Trên đường" của Jack Kerouac, cụm từ này hoàn toàn tan vỡ. Hiển nhiên, bởi cuốn sách ra đời khi giấc mơ Mỹ đã tan vỡ. Tiếp nối "thế hệ bỏ đi" (The Lost Generation) của Ernest Hemingway, F. Scott Fitzgerald là "thế hệ Beat" (The Beat Generation) của Jack Kerouac với những nhịp đập ngầm trong lòng nước Mỹ với jazz, sex, ma túy, sự bí ẩn, những con đường rộng mở đầy khát khao tự do, những con người sinh ra đã vỡ mộng - sự giàu có không làm họ ấn tượng, họ không biết mình đang tìm kiếm nơi nào để nương tựa, nhưng họ vẫn không ngừng tìm kiếm.

"Trên đường" - là một cuốn sách tràn đầy cảm hứng cho những tâm hồn khát cháy tự do, say mê những chuyến đi dài, ham muốn trải mình rộng khắp mọi miền. Nó khiến bạn sẵn sàng bỏ lại tất cả lại và lên đường. Cuộc phiêu lưu xuyên nước Mỹ của đôi bạn thân trong truyện được coi là lấy nguyên mẫu từ chính tác giả Jack Kerouac và người bạn thân của ông là nhà thơ Neal Cassady - mà về thực chất chuyến đi ấy là để tìm kiếm ý nghĩa và sự trải nghiệm đích thực trong mỗi cuộc sống. Đôi bạn thân này (cả trong sách lẫn ngoài đời) đều khiến không ít người vừa yêu vừa ghét, vừa ganh tỵ lẫn thán phục bởi tư tưởng tự do và lạ lùng, chính họ và tác phẩm của họ đã tạo cảm hứng cho rất nhiều thế hệ nhà văn, nhạc sĩ, nhà thơ sáng tác.

Mạn phép bỏ qua những lĩnh vực khác, chỉ xin nhắc tới Rock thì Jack Kerouac và Neal Cassady cũng là khởi nguồn cho rất nhiều sáng tác của những nhạc gạo cội như King Crimson hay Grateful Dead. Ở Album Beat (King Crimson), điểm nhấn của album là ca khúc Neal and Jack and me với nhiều tiết tấu lạ đầy cảm hứng pha trộn jazz vào Prog rock và sử dụng nhiều nhạc cụ mới khiến người nghe vô cùng thích thú. Hay trong bài The Other One của Grateful Dead đã từng nhắc tới Neal với hình ảnh Cowboy Neal :

"The bus came by and I got on, that's when it all began
There was Cowboy Neal at the wheel of the bus to Nevereverland".

http://shelflove.files.wordpress.com/2008/08/ontheroad.jpg

Thực sự, đối với những người thích những chuyến đi, thì cảm giác khi đang "trên đường" là thích thú hơn rất nhiều đối với "đích đến". Thậm chí, có đôi khi chạm chân vào "điểm đến" rồi lại thấy như mình đã mất mát đi một thứ gì đó rất lớn lao. Ấy là một đoạn kết buồn. Có lẽ bởi vậy mà những cuộc hành trình cứ thế tiếp diễn, không thể ngừng lại được, cả trong cuốn sách này lẫn ở ngoài đời thực. Tôi biết chứ, cái cảm quan buồn bã khi ngày một tiến gần hơn tới điểm đến mà mình định trước, cái khoảnh khắc mà những con đường mình đi qua mờ dần đi, rồi cuộc hành trình dừng lại. Rồi, nó giống như là mình đang đi lạc trong sương mù. Có đôi lần khi những chuyến đi dài sắp kết thúc, tôi cảm nhận sâu sắc rằng mình đã đánh mất một điều gì đó rất quan trọng.Thi thoảng tôi không xác định nổi mình đang đi tìm điều gì qua những chuyến đi khi mà trở về cứ không nguôi buồn bã. Ừ, một đoạn ngắt lưng lửng u buồn, chỉ là những quãng nghỉ giữa những chuyến đi thôi mà! Tôi không biết có lúc nào dừng lại được không, những kế hoạch và chuyến đi ấy - nó cứ dài dần ra nhanh hơn là tóc mọc. Mỗi lần như thế, tôi đều nhớ tới cuốn sách này cùng cái kết cũng buồn bã không kém ấy. Thực ra, chỉ là một hình ảnh người ở lại, và một người khác tiếp tục cuộc hành trình thôi, vậy mà sao buồn đến thế?

Trích đoạn:

"Đúng vào giây phút đó một cảm giác kì lạ bắt đầu ám ảnh tôi. Nó là thế này : tôi đã quên béng một việc gì đó. Tôi chuẩn bị đưa ra quyết định trước khi Dean xuất hiện và giờ thì tôi đã hoàn toàn quên mất, nhưng nó vẫn như còn thấp thoáng đâu đó trong đầu tôi. Tôi cứ gặm ngón tay mình trong lúc cố nhớ lại. Tôi thậm chí còn nhắc từng nhắc đến nó rồi. Nhưng giờ thì tôi không còn nhớ nổi đó là một quyết định thực sự hay chỉ là một ý nghĩ bị lãng quên thôi. Nó cứ ám ảnh mãi và khiến tôi buồn.

Carlo Marx và tôi từng có lần ngồi đối mặt với nhau, gần đến mức đầu gối chạm nhau, và tôi kể cho hắn nghe về giấc mơ của tôi, về một tay trông như người Arap kỳ lạ cứ bám theo tôi qua sa mạc, tôi cố sức lủi đi nhưng cuối cùng lão này đã đuổi kịp tôi, vừa lúc tôi sắp sửa bước vào thành phố Che Chở. “Ai vậy”, Carlo hỏi. Hai thằng cùng nghiên cứu vấn đề. Tôi gợi ý : nhân vật này không phải ai khác mà là chính tôi, trùm trên đầu một cái khăn liệm. Không phải như vậy. Đó là một cái gì đó, một ai đó, một linh hồn nào đó cứ đuổi theo ta trên sa mạc cuộc đời và nhất định tóm được ta trước khi ta kịp bước vào thiên đường. Tất nhiên, giờ đây khi trở lại điều bí ẩn này thì đơn giản đó chỉ là cái chết : cái chết sẽ tóm được ta trước khi ta kịp bước lên thiên đường.

Điều duy nhất ta hướng đến suốt cuộc đời mình, khiến ta phải thở dài, thở than và đau khổ một cách thuần khiết nhất, là kỷ niệm về một niềm hạnh phúc đã mất đi mà ta từng cảm nhận trong bụng mẹ, và điều đó chỉ có thể tái sinh trong cái chết, dù ta chẳng hề muốn thừa nhận điều này. Có ai từng ao ước mình sẽ chết? Qua bao thăng trầm, tôi luôn nghĩ đến những điều này tự đáy lòng mình. Tôi kể lại cho Dean hay và hắn nhận ra ngay ở đó nỗi mong mỏi giản đơn là được chết; nhưng vì lẽ không ai trong chúng ta có thể sống lại sau cái chết, nên hắn sẽ chẳng làm gì hết. Tôi đồng ý với hắn.

Và như thế, tôi sống trong bóng đêm. Tôi chẳng có gì để trao cho người khác ngoài sự rối rắm của chính mình."

(On the road - Jack Kerouac)

Lâm An.